Spadek po bliskim: pierwsze kroki i sześć miesięcy

15 lipca 2026 r., GABRIEL VÁRADY

W pierwszych tygodniach po śmierci bliskiej osoby mało kto ma głowę do formalności. Dobra wiadomość: prawie nic nie trzeba robić natychmiast. Jest jeden termin, którego warto pilnować.

Sześć miesięcy

Spadkobierca ma sześć miesięcy od dnia, w którym dowiedział się, że dziedziczy, na złożenie oświadczenia: przyjmuje spadek albo go odrzuca. Oświadczenie składa się u notariusza lub w sądzie.

Jeżeli w tym czasie nie zrobi nic, przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to odpowiedzialność za długi zmarłego tylko do wartości tego, co odziedziczył.

Długi

Dziedziczy się majątek razem z długami. Zanim cokolwiek podpiszesz, spróbuj ustalić, co zmarły posiadał i komu był winien: przejrzyj korespondencję, wyciągi, pisma z banków i od komornika.

Gdy długi wyraźnie przewyższają majątek, rozważa się odrzucenie spadku. Trzeba wtedy pamiętać, że spadek przechodzi na kolejne osoby, często na dzieci odrzucającego, i one także muszą złożyć oświadczenie w swoim terminie.

Potwierdzenie, że dziedziczysz

Bank, sąd wieczystoksięgowy czy urząd nie uwierzą na słowo. Potrzebny jest jeden z dwóch dokumentów.

• Akt poświadczenia dziedziczenia u notariusza. Szybko, ale wymaga obecności i zgody wszystkich spadkobierców.
• Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Trwa dłużej, ale jest jedyną drogą, gdy spadkobiercy nie są zgodni albo któregoś nie da się odnaleźć.

Urząd skarbowy

Najbliższa rodzina może skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków, pod warunkiem zgłoszenia nabycia do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu albo zarejestrowania aktu u notariusza. To drugi termin, który łatwo przeoczyć, bo biegnie już po „załatwieniu sprawy”. Sprawami podatkowymi się nie zajmuję, więc po szczegóły odsyłam do urzędu lub doradcy podatkowego.

Czego nie robić pochopnie

• nie spłacaj z własnych pieniędzy długów zmarłego, dopóki nie wiesz, czy przyjmiesz spadek;
• nie podpisuj ugód z wierzycielami „na raty”;
• nie dziel majątku na słowo, bez dokumentu potwierdzającego dziedziczenie.

Odpowiedzi na pytania o płatność i dokumenty zbiera strona częste pytania, pozostałe wpisy są na blogu prawnym.